Blog

Złote zasady składu

I. Paginacja (numeracja stron) książki:
1. Paginę należy umieszczać na wszystkich kolumnach tekstowych, z wyjątkiem tzw. czwórek i dwójek tytułowych, wakatów i ostatniej kolumny książki. Strony te uwzględnia się w ogólnej liczbie stron.
2. Tzw. żywą paginę (ze zmieniającymi się tytułami rozdziałów, podrozdziałów, artykułów itp.) należy umieszczać u góry lub u dołu kolumny, oddzielając ja od tekstu zasadniczego odstępem lub linią cienką i odstępem.
3. Tekst żywej paginy powinien się zamknąć w jednym wierszu i nie może go wypełniać całkowicie.
4. Żywej paginy nie należy umieszczać: na czwórkach i dwójkach tytułowych, na wakatach i na kolumnach spuszczonych (rozpoczynających rozdział).
II. Układ kolumn tekstowych książki:
5. Pierwsza kolumna rozdziału może (ale nie musi) być spuszczona a wielkość spuszczenia powinna być jednakowa w całej książce i wynosić od 1/5 do 1/3 długości pełnej kolumny.
6. Kolumna szpicowa (końcowa niepełna) nie powinna być krótsza niż 1/6 kolumny zasadniczego formatu.
7. Nie należy rozpoczynać nowej kolumny ostatnim wierszem akapitu z kolumny poprzedniej (tzw. „bękart”, „wdowa”).
8. Nie należy także pozostawiać u dołu kolumny pierwszego wiersza nowego akapitu (tzw. „szewc”, „sierota”). Zasady 7-8 dotyczą też rozbudowanych, kilkuwierszowych przypisów dolnych.
III. Wcięcia akapitowe:
9. W głównym tekście książki akapity oznacza się wcięciami akapitowymi, pomiędzy którymi nie wstawia się dodatkowej interlinii.
10. W akapicie rozpoczynającym daną część tekstu książki (np. rozdział, wstęp, zakończenie) nie stosuje się wcięć akapitowych.
11. Wcięcia akapitowe muszą być proporcjonalne do szerokości łamu (kolumny) i stopnia pisma, np. wielkości od jednego do półtora firetu (firet = wysokość stopnia pisma).
12. Jeżeli ostatni wiersz akapitu nie równa się co najmniej dwukrotnej szerokości wcięcia akapitowego, należy taką wiszącą końcówkę „zgubić” w wierszu poprzednim lub powiększyć wiersz końcowy tak, aby był co najmniej dwa razy dłuższy od wcięcia akapitowego.
13. Skład bez wcięć akapitowych musi być wyjustowany (wyrównany do prawego i lewego marginesu) a ilość tekstu w ostatnim wierszu akapitu powinna być krótsza co najmniej o 1 firet.
14. W składzie nie można dopuścić do tworzenia tzw. „korytarzy bieli” lub „rynien” zarówno w kierunku pionowym, jak i po przekątnej.
IV. Wiszące spójniki, znaki, kreski:
15. Na końcu wiersza nie należy pozostawiać pojedynczych liter, tzw. „wiszących spójników” (np. i, a, o, u, w, z), mimo że są one wyrazami. Zasada ta nie obowiązuje przy składzie w wąskich łamach lub kolumnach tabeli.
16. Zasada ta nie dotyczy jednoliterowych skrótów związanych z datami (np. r., w.) czy jednostek miar (np. l. m.), które powinny pozostać w jednym wierszu z datą (wartością).
17. Przy wyrazach dwuczłonowych (np. polsko-ruski) i nazwiskach złożonych stawia się dywiz (krótką kreskę, minus), a nie pauzę (długa kreskę szerokości firetu). Dywizu nie oddziela się spacjami.
18. W pozostałych wypadkach, np. w dialogach, w roli myślnika w zdaniach, przy zakresach stron, zakresach dat rocznych itp. stosuje się pauzę lub półpauzę (średnią kreskę, ½ firetu) a nie dywiz.
oprac. Tomasz Pietras 19. Znaki ułamków, wykładników potęg, procentów, minut, stopni itp. stawia się po liczbach bez odstępu (spacji). Zasada ta dotyczy również znaków interpunkcyjnych (np. kropki, przecinka, średnika, dwukropka, wielokropka, wykrzyknika i pytajnika).
V. Dzielenie wyrazów:
20. Nie jest dopuszczalna zbyt duża liczba przeniesień wyrazów w kolejnych wierszach (powyżej 3). Większa liczba przeniesień dopuszczalna jest tylko dla wąskich łamów.
21. Nie należy przenosić do drugiego wiersza dwu liter wyrazu czteroliterowego (np. wo-da, ko-ło) oraz dwu liter wyrazów, których końcowa sylaba składa się z dwu cienkich liter (np. karuze-li, niedzie-li).
VI. Tytuły, podtytuły, przypisy, podkreślenia:
22. Stopień pisma i sposób wyróżnień dla tytułów i podtytułów tej samej rangi musi być jednolity w całej pracy (książce).
23. Tytuły i podtytuły należy raczej składać tym samym krojem co tekst podstawowy, nie zanadto udziwnionym. Zasada ta nie dotyczy tytułów głównych (np. temat pracy na stronie tytułowej).
24. W tytułach nie należy dzielić wyrazów. Przenoszenie słów dopuszczalne jest jedynie w tytułach wielowierszowych, składanych w ciągu, na pełną szerokość łamu wąskiego formatu.
25. Notki (przypisy dolne) składa się pismem o 2 stopnie mniejszym niż tekst podstawowy. Przypisy te umieszcza się na dole kolumny, na której znajduje się odsyłacz, oddzielone np. linią długości 18 mm.
26. Nie należy na tej samej stronie używać więcej niż trzech różnych krojów pisma, bo wprowadzenie zbyt wielu
krojów w jednej kolumnie daje wrażenie małej profesjonalności składu. 27. Nie należy stosować podkreśleń. Podkreślenia w tekście na ogół utrudniają czytanie. Lepiej jest stosować wyróżnienia kursywą lub pogrubieniem, ew. rozstrzelenie wyrazów (spacjowanie).
VII. Umieszczanie ilustracji i tabel w tekście:
28. Ilustracje powinny być włamane możliwie najbliżej tekstu, do którego się odnoszą, nie powinny jednak go wyprzedzać.
29 Ilustracje całostronicowe umieszcza się na optycznym środku kolumny a na kolumnie z takim rysunkiem nie umieszcza się paginy.
30. Pojedyncze ilustracje mniejsze, obłamywane tekstem, należy umieszczać przy zewnętrznych marginesach (na stronach nieparzystych – prawym, a parzystych – lewym).
31. Ilustracje włamywane wewnątrz kolumny powinny mieć u dołu 2-4 wierszy tekstu więcej niż u góry (optyczny środek kolumny).
32. Przy włamywaniu ilustracji nie należy pozostawiać pierwszego wiersza akapitowego nad ilustracją i końcowego wiersza pod ilustracją.
33. W tekście obłamującym ilustracje nie umieszcza się tytułów i podtytułów.
34. Ilustracje, tabele, mapy, wykresy itp. uzyskują podpisy składane stopniem pisma przynajmniej o 1 punkt mniejszym niż tekst zasadniczy.
35. Odstęp między ilustracją i podpisem powinien być mniejszy niż odstęp miedzy podpisem a tekstem zasadniczym. Zasada ta dotyczy także podpisów pod tabelami, wykresami itp.
36. Tabele powinny być włamane zgodnie z zasadami dotyczącymi ilustracji.
37. Przy przenoszeniu części tabeli na następną kolumnę należy powtórzyć główkę (nagłówek) tabeli lub tylko numery kolumn. Można zastosować formułkę Tabela 1 cd.
38. Należy wprowadzić sposób wyróżniania wielkością materiału ilustracyjnego i nie należy nadużywać różnorodnych elementów graficznych, ponieważ utrudni to zrozumienie informacji.

Search

Latest News

Zapisz sie do newslettera i otrzymuj

najnowsze ciekawostki branżowe.

Bądzmy w kontakcie

Dane rejestrowe firmy

Mako Studio


Siedziba główna:

 u ul. Promienista 90 
60-142 Poznań


T 694 950 155

T 570 950 155

N NIP: 779 231 14 39 

Porozmawiaj z nami
Czat udostępnia Firmao.pl CRM